Sự thay đổi địa lý hành chính của Hà Nội trong lịch sử (phần 2)

♦TS. Nguyễn Quang Anh

♦TS. Lê Thị Thu Hương

(tiếp theo và hết)

Hà Nội mở rộng từ 1-8-2008:

Ngày 29-5-2008, Quốc hội khóa XII, kỳ họp thứ 3 đã ra Nghị quyết số 14/2008/QH12, theo đó, chuyển xã Tân Đức thuộc huyện Ba Vì tỉnh Hà Tây về thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ;

Cùng ngày, Quốc hội đã ra Nghị quyết số 15/2008/QH12 điều chỉnh địa giới hành chính thành phố Hà Nội và một số tỉnh có liên quan, theo đó:

- Hợp nhất toàn bộ diện tích tự nhiên là và dân số của tỉnh Hà Tây vào thành phố Hà Nội;

- Chuyển toàn bộ huyện Mê Linh tỉnh Vĩnh Phúc về thành phố Hà Nội;

- Chuyển toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số hiện tại của 4 xã Đông Xuân, Tiến Xuân, Yên Bình, Yên Trung thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình về thành phố Hà Nội.

Đây là lần mở rộng địa giới hành chính thành phố Hà Nội lớn nhất từ trước đến nay.

Theo Nghị quyết số 15/2008/QH12, sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, thành phố Hà Nội có diện tích tự nhiên là 334.470,02 ha và dân số hiện tại là 6.232.940 người, bao gồm diện tích tự nhiên và dân số hiện tại của các quận Hoàn Kiếm, Đống Đa, Ba Đình, Hai Bà Trưng, Tây Hồ, Cầu Giấy, Hoàng Mai, Long Biên, Thanh Xuân, các huyện Đông Anh, Từ Liêm, Sóc Sơn, Gia Lâm, Thanh Trì, Ba Vì, Chương Mỹ, Đan Phượng, Hoài Đức, Mỹ Đức, Phú Xuyên, Phúc Thọ, Quốc Oai, Thạch Thất, Thanh Oai, Thường Tín, Ứng Hòa, Mê Linh, các thành phố Hà Đông, Sơn Tây và các xã Đông Xuân, Tiến Xuân, Yên Bình, Yên Trung.

Ngày 8-5-2009, Chính phủ đã ra Nghị quyết số 19/NQ-CP chuyển 4 xã thuộc huyện Lương Sơn về Hà Nội, trong đó xã Đông Xuân thuộc huyện Quốc Oai; các xã Tiến Xuân, Yên Bình, Yên Trung thuộc huyện Thạch Thất. Thành phố Hà Đông trở thành quận Hà Đông. Thị xã Sơn Tây sau một thời gian ngắn được nâng cấp lên Thành phố, nay được xếp trở lại thị xã Sơn Tây như trước đây.

Ngày 27-12-2013, Chính phủ ra Nghị quyết số 132/NQ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Từ Liêm để thành lập 2 quận và 23 phường thuộc thành phố Hà Nội.

- Quận Bắc Từ Liêm được thành lập, gồm Thượng Cát, Liên Mạc, Thụy Phương, Minh Khai, Tây Tựu, Đông Ngạc, Đức Thắng, Xuân Đỉnh, Xuân Tảo, Cổ Nhuế 1, Cổ Nhuế 2, Phúc Diễn, Phú Diễn.

- Quận Nam Từ Liêm được thành lập, gồm Trung Văn, Đại Mỗ, Tây Mỗ, Mễ Trì, Phú Đô, Mỹ Đình 1, Mỹ Đình 2, Cầu Diễn, Phương Canh, Xuân Phương.

Ngày 11-2-2020, Hà Nội thực hiện sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã giai đoạn 2019-2021, trong đó, quận Hai Bà Trưng hợp nhất phường Bùi Thị Xuân, phường Nguyễn Du và một phần phường Ngô Thì Nhậm thành phường Nguyễn Du, hợp nhất phường Phạm Đình Hổ và phần còn lại của phường Ngô Thì Nhậm thành phường Phạm Đình Hổ; huyện Phú Xuyên thực hiện hợp nhất xã Thụy Phú và xã Văn Nhân thành xã Nam Tiến; huyện Phúc Thọ thực hiện hợp nhất xã Sen Chiểu và xã Phương Độ thành xã Sen Phương, hợp nhất xã Xuân Phú và xã Cẩm Đình thành xã Xuân Đình. Quận Hai Bà Trưng có 18 phường, huyện Phú Xuyên có 2 thị trấn và 25 xã, huyện Phúc Thọ có 1 thị trấn và 20 xã.

Ngày 27 tháng 4 năm 2021, một phần nhỏ địa giới hành chính của các quận Bắc Từ Liêm, Nam Từ Liêm và Cầu Giấy được điều chỉnh.

Bản đồ Hà Nội từ năm 2008 – 2013

Bản đồ Hà Nội từ năm 2013 - 2025

Ngày 22 tháng 11 năm 2024, Hà Nội thực hiện sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc các quận, huyện, thị xã giai đoạn 2023-2025 là các huyện Ba Vì, Chương Mỹ, Mê Linh, Mỹ Đức, Phú Xuyên, Phúc Thọ, Quốc Oai, Thạch Thất, Thanh Oai, Thường Tín, Ứng Hòa, Gia Lâm; các quận Cầu Giấy, Đống Đa, Hà Đông, Hai Bà Trưng, Long Biên, Thanh Xuân, Ba Đình và thị xã Sơn Tây.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Hà Nội thực hiện sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã, qua đó còn 126 xã, phường (gồm 51 phường và 75 xã) (các đơn vị hành chính mới chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/7/2025).

Tổng quan các đơn vị hành chính cấp xã thuộc Hà Nội

Số thứ tự	Khu vực	Đơn vị trực thuộc	Diện tích (km²)	Dân số (theo tổng điều tra dân số 2025) (người)
1	Ba Vì - Sơn Tây	2 phường và 9 xã	535,59	471.447
2	Phúc Thọ - Hà Đông	6 phường và 24 xã	904,36	1.845.825
3	Thanh Oai - Thường Tín - Mỹ Đức	20 xã	840,92	1,056,913
4	Mê Linh - Đông Anh - Sóc Sơn	14 xã	628,54	1,019,875
5	Trung tâm Hà Nội	43 phường và 8 xã	440,75	3,945,658

Danh sách các đơn vị hành chính cấp xã thuộc Hà Nội

Số thứ tự	Tên đơn vị hành chính	Khu vực	Diện tích (km²)	Dân số (theo tổng điều tra dân số 2025) (người)
1	Phường Hoàn Kiếm	5. Trung tâm Hà Nội	1.91	105,301
2	Phường Cửa Nam	5. Trung tâm Hà Nội	1.68	52,751
3	Phường Ba Đình	5. Trung tâm Hà Nội	2.97	65,023
4	Phường Ngọc Hà	5. Trung tâm Hà Nội	2.67	93,536
5	Phường Giảng Võ	5. Trung tâm Hà Nội	2.6	97,034
6	Phường Hai Bà Trưng	5. Trung tâm Hà Nội	2.65	87,801
7	Phường Vĩnh Tuy	5. Trung tâm Hà Nội	2.33	90,583
8	Phường Bạch Mai	5. Trung tâm Hà Nội	2.95	129,571
9	Phường Đống Đa	5. Trung tâm Hà Nội	2.07	81,358
10	Phường Kim Liên	5. Trung tâm Hà Nội	2.45	109,107
11	Phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám	5. Trung tâm Hà Nội	1.92	105,604
12	Phường Láng	5. Trung tâm Hà Nội	1.88	61,135
13	Phường Ô Chợ Dừa	5. Trung tâm Hà Nội	1.89	71,293
14	Phường Hồng Hà	5. Trung tâm Hà Nội	15.09	123,282
15	Phường Lĩnh Nam	5. Trung tâm Hà Nội	10.86	20,706
16	Phường Hoàng Mai	5. Trung tâm Hà Nội	9.04	98,502
17	Phường Vĩnh Hưng	5. Trung tâm Hà Nội	4.47	67,561
18	Phường Tương Mai	5. Trung tâm Hà Nội	3.56	136,292
19	Phường Định Công	5. Trung tâm Hà Nội	5.34	85,502
20	Phường Hoàng Liệt	5. Trung tâm Hà Nội	4.04	5,582
21	Phường Yên Sở	5. Trung tâm Hà Nội	5.61	40,913
22	Phường Thanh Xuân	5. Trung tâm Hà Nội	3.24	106,316
23	Phường Khương Đình	5. Trung tâm Hà Nội	3.1	86,286
24	Phường Phương Liệt	5. Trung tâm Hà Nội	3.2	81,977
25	Phường Cầu Giấy	5. Trung tâm Hà Nội	3.74	74,516
26	Phường Nghĩa Đô	5. Trung tâm Hà Nội	4.34	125,568
27	Phường Yên Hòa	5. Trung tâm Hà Nội	4.1	77,029
28	Phường Tây Hồ	5. Trung tâm Hà Nội	10.72	100,122
29	Phường Phú Thượng	5. Trung tâm Hà Nội	7.2	39,322
30	Phường Tây Tựu	5. Trung tâm Hà Nội	7.54	39,436
31	Phường Phú Diễn	5. Trung tâm Hà Nội	6.29	74,603
32	Phường Xuân Đỉnh	5. Trung tâm Hà Nội	5.46	48,658
33	Phường Đông Ngạc	5. Trung tâm Hà Nội	8.85	83,544
34	Phường Thượng Cát	5. Trung tâm Hà Nội	14.77	24,692
35	Phường Từ Liêm	5. Trung tâm Hà Nội	10.18	119,997
36	Phường Xuân Phương	5. Trung tâm Hà Nội	10.81	104,947
37	Phường Tây Mỗ	5. Trung tâm Hà Nội	5.56	46,894
38	Phường Đại Mỗ	5. Trung tâm Hà Nội	8.1	80,462
39	Phường Long Biên	5. Trung tâm Hà Nội	19.04	62,887
40	Phường Bồ Đề	5. Trung tâm Hà Nội	12.94	120,028
41	Phường Việt Hưng	5. Trung tâm Hà Nội	12.91	83,188
42	Phường Phúc Lợi	5. Trung tâm Hà Nội	10.41	6,679
43	Phường Hà Đông	2. Phúc Thọ - Hà Đông	9	185,205
44	Phường Dương Nội	2. Phúc Thọ - Hà Đông	7.9	56,091
45	Phường Yên Nghĩa	2. Phúc Thọ - Hà Đông	13.18	49,643
46	Phường Phú Lương	2. Phúc Thọ - Hà Đông	9.4	52,024
47	Phường Kiến Hưng	2. Phúc Thọ - Hà Đông	6.65	70,833
48	Phường Thanh Liệt	5. Trung tâm Hà Nội	6.44	76,238
49	Phường Chương Mỹ	2. Phúc Thọ - Hà Đông	38.92	87,913
50	Phường Sơn Tây	1. Ba Vì - Sơn Tây	23.08	71,301
51	Phường Tùng Thiện	1. Ba Vì - Sơn Tây	32.34	42,052
52	Xã Thanh Trì	5. Trung tâm Hà Nội	10.15	55,378
53	Xã Đại Thanh	5. Trung tâm Hà Nội	18.92	92,557
54	Xã Nam Phù	5. Trung tâm Hà Nội	13.74	42,772
55	Xã Ngọc Hồi	5. Trung tâm Hà Nội	13.34	43,864
56	Xã Thượng Phúc	3. Thanh Oai - Thường Tín - Mỹ Đức	28.91	45,464
57	Xã Thường Tín	3. Thanh Oai - Thường Tín - Mỹ Đức	28.29	70,739
58	Xã Chương Dương	3. Thanh Oai - Thường Tín - Mỹ Đức	28.89	59,973
59	Xã Hồng Vân	3. Thanh Oai - Thường Tín - Mỹ Đức	24.53	58,685
60	Xã Phú Xuyên	3. Thanh Oai - Thường Tín - Mỹ Đức	60.02	96,635
61	Xã Phượng Dực	3. Thanh Oai - Thường Tín - Mỹ Đức	44.69	60,281
62	Xã Chuyên Mỹ	3. Thanh Oai - Thường Tín - Mỹ Đức	35.54	44,859
63	Xã Đại Xuyên	3. Thanh Oai - Thường Tín - Mỹ Đức	51.66	74,906
64	Xã Thanh Oai	3. Thanh Oai - Thường Tín - Mỹ Đức	26.86	54,475
65	Xã Bình Minh	3. Thanh Oai - Thường Tín - Mỹ Đức	29.86	80,066
66	Xã Tam Hưng	3. Thanh Oai - Thường Tín - Mỹ Đức	29.45	39,087
67	Xã Dân Hòa	3. Thanh Oai - Thường Tín - Mỹ Đức	38.44	62,755
68	Xã Vân Đình	3. Thanh Oai - Thường Tín - Mỹ Đức	41.6	60,828
69	Xã Ứng Thiên	3. Thanh Oai - Thường Tín - Mỹ Đức	38.41	53,962
70	Xã Hòa Xá	3. Thanh Oai - Thường Tín - Mỹ Đức	40.42	69,428
71	Xã Ứng Hòa	3. Thanh Oai - Thường Tín - Mỹ Đức	67.81	6,375
72	Xã Mỹ Đức	3. Thanh Oai - Thường Tín - Mỹ Đức	52.73	5,364
73	Xã Hồng Sơn	3. Thanh Oai - Thường Tín - Mỹ Đức	54.39	6,313
75	Xã Phú Nghĩa	2. Phúc Thọ - Hà Đông	40.24	71,048
75	Xã Hương Sơn	3. Thanh Oai - Thường Tín - Mỹ Đức	69.11	52,634
76	Xã Phúc Sơn	3. Thanh Oai - Thường Tín - Mỹ Đức	49.31	54,084
77	Xã Xuân Mai	2. Phúc Thọ - Hà Đông	50.72	6,731
78	Xã Trần Phú	2. Phúc Thọ - Hà Đông	44.36	47,528
79	Xã Hòa Phú	2. Phúc Thọ - Hà Đông	29.88	49,948
80	Xã Quảng Bị	2. Phúc Thọ - Hà Đông	37.14	62,968
81	Xã Minh Châu	1. Ba Vì - Sơn Tây	10.35	6,646
82	Xã Quảng Oai	1. Ba Vì - Sơn Tây	49.26	59,001
83	Xã Vật Lại	1. Ba Vì - Sơn Tây	51.76	58,579
84	Xã Cổ Đô	1. Ba Vì - Sơn Tây	53.26	70,706
85	Xã Bất Bạt	1. Ba Vì - Sơn Tây	56.43	40,066
86	Xã Suối Hai	1. Ba Vì - Sơn Tây	52.55	35,201
87	Xã Ba Vì	1. Ba Vì - Sơn Tây	81.27	26,651
88	Xã Yên Bài	1. Ba Vì - Sơn Tây	68.19	21,416
89	Xã Đoài Phương	1. Ba Vì - Sơn Tây	57.1	39,828
90	Xã Phúc Thọ	2. Phúc Thọ - Hà Đông	39.66	75,425
91	Xã Phúc Lộc	2. Phúc Thọ - Hà Đông	41.15	61,457
92	Xã Hát Môn	2. Phúc Thọ - Hà Đông	37.67	72,227
93	Xã Thạch Thất	2. Phúc Thọ - Hà Đông	31.93	57,645
94	Xã Hạ Bằng	2. Phúc Thọ - Hà Đông	32.14	38,721
95	Xã Tây Phương	2. Phúc Thọ - Hà Đông	31.06	99,874
96	Xã Hòa Lạc	2. Phúc Thọ - Hà Đông	35.37	20,815
97	Xã Yên Xuân	2. Phúc Thọ - Hà Đông	78.01	29,375
98	Xã Quốc Oai	2. Phúc Thọ - Hà Đông	24	63,344
99	Xã Hưng Đạo	2. Phúc Thọ - Hà Đông	24.9	49,357
100	Xã Kiều Phú	2. Phúc Thọ - Hà Đông	34.54	60,885
101	Xã Hoài Đức	2. Phúc Thọ - Hà Đông	16.73	69,239
101	Xã Phú Cát	2. Phúc Thọ - Hà Đông	51.21	43,339
103	Xã Dương Hòa	2. Phúc Thọ - Hà Đông	17.41	5,883
104	Xã Sơn Đồng	2. Phúc Thọ - Hà Đông	21.57	63,267
105	Xã An Khánh	2. Phúc Thọ - Hà Đông	28.69	102,136
106	Xã Đan Phượng	2. Phúc Thọ - Hà Đông	15.3	47,629
107	Xã Ô Diên	2. Phúc Thọ - Hà Đông	32.06	97,506
108	Xã Liên Minh	2. Phúc Thọ - Hà Đông	23.57	47,769
109	Xã Gia Lâm	5. Trung tâm Hà Nội	25.72	90,498
110	Xã Thuận An	5. Trung tâm Hà Nội	29.67	68,292
111	Xã Bát Tràng	5. Trung tâm Hà Nội	20.67	48,987
112	Xã Phù Đổng	5. Trung tâm Hà Nội	41.62	111,484
113	Xã Thư Lâm	4. Mê Linh - Đông Anh - Sóc Sơn	43.84	10,258
114	Xã Đông Anh	4. Mê Linh - Đông Anh - Sóc Sơn	48.68	118,183
115	Xã Phúc Thịnh	4. Mê Linh - Đông Anh - Sóc Sơn	42.63	95,951
116	Xã Thiên Lộc	4. Mê Linh - Đông Anh - Sóc Sơn	27.96	74,597
117	Xã Vĩnh Thanh	4. Mê Linh - Đông Anh - Sóc Sơn	22.52	64,698
118	Xã Mê Linh	4. Mê Linh - Đông Anh - Sóc Sơn	24.07	69,107
119	Xã Yên Lãng	4. Mê Linh - Đông Anh - Sóc Sơn	44.81	71,339
120	Xã Tiến Thắng	4. Mê Linh - Đông Anh - Sóc Sơn	36.34	64,246
121	Xã Quang Minh	4. Mê Linh - Đông Anh - Sóc Sơn	32.17	69,623
122	Xã Sóc Sơn	4. Mê Linh - Đông Anh - Sóc Sơn	68.24	117,876
123	Xã Đa Phúc	4. Mê Linh - Đông Anh - Sóc Sơn	55.32	83,649
124	Xã Nội Bài	4. Mê Linh - Đông Anh - Sóc Sơn	51.64	70,469
125	Xã Trung Giã	4. Mê Linh - Đông Anh - Sóc Sơn	77.52	61,315
126	Xã Kim Anh	4. Mê Linh - Đông Anh - Sóc Sơn	52.8	48,564

Quay lại